Web Tasarım

Web Tasarım Sürecini Ortak Bir Karar Defteriyle Yürütüyoruz

Bir işletmenin sitesi, çoğu zaman telefon açılmadan ya da kapıdan girilmeden önce yapılan ilk konuşmadır. Bu konuşmada ne söyleneceğine, renk ve şablon seçiminden önce karar vermek gerekir. Bu nedenle her web tasarım projesinde sizinle paylaştığımız bir karar defteri açıyoruz. Deftere sitenin hangi işi üstleneceği, kime seslendiği ve hangi davranışı başarı sayacağımız yazılır. Kimi firma için başarı teklif formunun doldurulması, kimi için yol tarifine dokunulması ya da doğrudan bir telefon gelmesidir. Çanakkale’de hizmet veren bir işletmenin sayfasına hem yakın çevreden hem de şehir dışından ziyaretçi gelebilir. İki grubun ilk bakışta aradığı bilgi farklı olduğundan, ilk toplantıda her birini ayrı ayrı tarif ediyoruz. Telefonda en sık hangi soruların sorulduğunu, müşterilerin hangi noktada kararsız kaldığını da aynı sayfaya not ediyoruz. Bu notlar, sitenin ilk ekranında yanıtlanması gereken soruların listesine dönüşür. Defterdeki maddeler, ilerleyen haftalarda bir tercihin neden yapıldığı sorulduğunda yanıtı hazır tutar.
Karar defteri yalnızca hedefleri değil, işin sınırlarını da kayda geçirir. Sitede kaç dil olacağı, ürün ya da hizmet listesini kimin güncelleyeceği, form mesajlarının hangi adrese düşeceği bu sayfalarda netleşir. Sitenin kaç kişi tarafından yönetileceği ve her birinin hangi yetkiye sahip olacağı da aynı yerde belirlenir. Mevcut bir siteniz varsa, hangi sayfaların ziyaret aldığını ve hangilerinin unutulduğunu birlikte inceliyoruz. Eski adreslerden gelen ziyaretçinin boş bir sayfaya düşmemesi için yönlendirme listesi de bu aşamada çıkarılır. Benzer işletmelerin sitelerine kopyalamak için değil, müşterinizin başka yerlerde neye alıştığını görmek için bakıyoruz. Bütçe ile kapsam arasındaki dengeyi de bu noktada açıkça konuşuyoruz. Metinleri, fotoğrafları ve belgeleri kimin hangi tarihe kadar hazırlayacağı da deftere yazılır. Takvimi aksatan şey çoğu zaman kod değil, sırada bekleyen bir içeriktir. Sorumlulukların baştan görünür olması, projenin ortasında sürpriz yaşanmasını önler ve iki tarafın da aynı listeye bakarak konuşmasını sağlar.
Defter, tasarım ilerledikçe kapanan bir dosya değildir; her onay ve her değişiklik tarihiyle birlikte ona eklenir. Ana sayfa taslağını onayladığınızda, hangi gerekçeyle onayladığınızı da kısa bir cümleyle yazıyoruz. Böylece birkaç hafta sonra akla gelen yeni bir fikir önceki bir kararla çelişiyorsa, bunu hemen görebiliyoruz. Değişiklik isteklerini geri çevirmiyoruz; yalnızca takvime ve diğer sayfalara etkisini açıkça gösteriyoruz. İşletmede birden fazla kişi karar veriyorsa, onayların tek bir yazılı kanaldan toplanmasını öneriyoruz; böylece çelişkili yönlendirmeler baştan ayıklanır. Bu şeffaflık, web tasarım işinin sonunda ne teslim aldığınızı madde madde bilmenizi sağlar. Proje tamamlandığında defter, sitenin hikâyesini anlatan bir başvuru belgesine dönüşür. Yeni bir çalışanınız ya da ileride birlikte çalışacağınız başka bir ekip, hangi yapının neden kurulduğunu tahmin etmek zorunda kalmaz. Bu belge teslim dosyalarının bir parçası olarak size kalır ve istediğiniz zaman güncellenebilir.

Ziyaretçinin Yolunu, Metinleri ve Fotoğrafları Tasarımdan Önce Hazırlıyoruz

Site haritasını çizerken ilk sorumuz kaç sayfa olacağı değil, ziyaretçinin hangi sırayla ilerleyeceğidir. Bir hizmeti araştıran kişi önce ne yaptığınızı, sonra nasıl çalıştığınızı, en sonunda da size nasıl ulaşacağını merak eder. Bu sırayı bozan her fazladan tıklama, ziyaretçilerin bir kısmını yolda bırakır. Menü başlıklarını kendi iç dilinizle değil, müşterinin kullandığı kelimelerle adlandırıyoruz. Hizmetlerinizi tek bir uzun listede toplamak yerine, her biri belirli bir soruyu yanıtlayan ayrı sayfalar olarak kurguluyoruz. Her sayfanın tek bir ana görevi olmasına dikkat ediyoruz: bilgi vermek, güven oluşturmak ya da iletişime yönlendirmek. Görevini tarif edemediğimiz bir sayfayı haritadan çıkarmayı öneriyoruz. Mevcut sitede hiç ziyaret almayan sayfalar varsa, yenisinde yer alıp almayacaklarını da bu haritada tartışıyoruz. Az ama dolu sayfalar, hem ziyaretçi hem de arama motorları için daha anlaşılır bir yapı ortaya koyar. Haritanın son hali, tasarımcının ve metin yazarının birlikte kullandığı tek bir şemaya dönüşür.
Metin, tasarımın sonradan içine doldurulacak bir malzeme değildir. Bu yüzden görsel taslaklara geçmeden önce ana sayfa ve temel hizmet sayfalarının metinlerini sizinle birlikte hazırlıyoruz. Elinizde broşür, katalog ya da eski sunumlar varsa onları başlangıç noktası yapıyor, ekrana uygun kısa paragraflara bölüyoruz. Uzun cümleleri sadeleştiriyor, teknik terimleri müşterinin anlayacağı dile çeviriyoruz. Metin yazmak size zor geliyorsa, kısa bir sesli görüşmede anlattıklarınızı biz yazıya döküyoruz. Her sayfanın ilk paragrafı, ziyaretçinin o sayfaya neden geldiğini birkaç cümlede karşılayacak şekilde kurgulanır. Teslim koşulu, çalışma saatleri ya da hizmet bölgesi gibi sık sorulan bilgilerin sayfada kolayca görülen bir yerde durmasına özen gösteriyoruz. Başlıklar ve kısa açıklamalar belirlendiğinde, tasarımcının neyi vurgulayacağı da kendiliğinden ortaya çıkar. İçerik önce geldiğinde, web tasarım aşamasında boş kutulara geçici yazılar yerleştirip sonra gerçek metni sığdırmaya çalışmak zorunda kalmıyoruz. Metnin sahibi siz olduğunuz için son okumayı ve onayı her zaman size bırakıyoruz.
Fotoğraflar, ziyaretçinin sizi tanımadan önce gördüğü ilk kanıttır. Mümkün olduğunda gerçek ekibinizi, iş yerinizi ve ürünlerinizi gösteren kareler kullanmanızı öneriyoruz. Hazır görsel kütüphanelerinden alınan fotoğraflar sayfayı doldurur ama sizi anlatmaz. Çekim yapılacaksa hangi sayfada hangi fotoğrafa ihtiyaç olduğunu gösteren bir liste hazırlıyoruz; böylece çekim sırasında hiçbir kare eksik kalmıyor. Logo, belge ve sertifika görsellerinin yüksek çözünürlüklü asıllarını da bu aşamada sizden topluyoruz. Referans olarak göstermek istediğiniz işlerin fotoğraflarında, müşterinizin iznini almayı da hatırlatıyoruz. İletişim formunu da bu aşamada sadeleştiriyoruz. Ad, telefon ve kısa bir mesaj alanı çoğu işletme için yeterlidir; gereksiz her alan formun yarıda bırakılma ihtimalini artırır. Gönderimin ardından açılan teşekkür sayfası, mesajın size e-posta olarak ulaşması ve bir kopyasının panelde saklanması gibi ayrıntıları da planlıyoruz. Harita, çalışma saatleri ve sosyal medya bağlantıları da tek dokunuşla erişilebilecek yerlere yerleştirilir.

Görsel Dil, Telefon Ekranı ve Açılış Hızı Birlikte Tasarlanıyor

Sitenin renklerini, müşterinizin sizi zaten tanıdığı yüzeylerden devşiriyoruz: tabela, kartvizit, ambalaj ya da araç giydirmesi. Müşteriniz iş yerinizde gördüğü renkleri ekranda da gördüğünde, doğru adreste olduğundan şüphe etmez. Renk paletini ana renk, destek rengi ve vurgu rengi olarak sınırlı tutuyor, her birinin hangi amaçla kullanılacağını tanımlıyoruz. Yazı karakterinde okunaklılık önceliğimizdir; gövde metni için ekranda yormadan okunan ve Türkçe karakterleri eksiksiz destekleyen aileler seçiyoruz. Düğmeler, kutular ve başlıklar için bir bileşen seti hazırlıyoruz ki yeni bir sayfa eklendiğinde de site tutarlı görünsün. Bu set, web tasarım dosyalarının içinde ayrı bir sayfa olarak size teslim edilir. İkonlar ve küçük çizimler aynı çizgi kalınlığı ve köşe yapısıyla hazırlanır, böylece sayfalar arasında dağınık bir görüntü oluşmaz. Taslakları masaüstü ve telefon görünümleriyle birlikte sunuyor, onayınızı iki ekran için ayrı ayrı alıyoruz. Beğenilmeyen bir ayrıntıyı değiştirirken bileşen setini de güncelliyoruz, böylece aynı düzeltmeyi her sayfada tekrar tekrar yapmak gerekmiyor.
Ziyaretçilerin önemli bir kısmı siteye telefondan, çoğu zaman ayaküstü ya da yolda girer. Bu yüzden telefon görünümünü masaüstü tasarımın küçültülmüş bir kopyası olarak ele almıyoruz. Ekranın alt kısmına sabitlenen arama ve yol tarifi düğmeleri, başparmakla rahatça ulaşılabilecek büyüklükte olur. Menü tek elle açılıp kapanabilecek şekilde kurulur, alt başlıklar kalabalık bir liste halinde üst üste yığılmaz. Telefon numarasına dokunulduğunda arama başlar, adres bağlantısı da haritayı açar. Formlarda alanın türüne göre uygun klavye açılır; telefon alanına dokunulduğunda rakam tuşları gelir. Açılır pencereleri ve ekranı kaplayan duyuruları telefonda en aza indiriyoruz, çünkü kapatma düğmesini aramak ziyaretçiyi sayfadan uzaklaştırabilir. Tablo gibi geniş içerikleri küçük ekranda yana kaydırılabilen ya da kartlara dönüşen bir düzenle sunuyoruz. Yazı boyutu, satır aralığı ve düğmeler arasındaki boşluk gerçek cihazlarda denenir; yalnızca bilgisayardaki daraltılmış bir pencereye bakmakla yetinmiyoruz. Farklı işletim sistemlerindeki küçük davranış farklarını da yayından önceki kontrol listesine ekliyoruz.
Hızlı açılan bir sayfa, ziyaretçinin sabrını tüketmeden içeriğe ulaşmasını sağlar. Görselleri yüklemeden önce boyutlandırıyor, yeni nesil dosya biçimlerine dönüştürüyor ve ekranın aşağısında kalanların sonradan yüklenmesini ayarlıyoruz. Gereksiz eklentilerden kaçınıyor, yazı tiplerini yalnızca kullanılan kalınlıklarla sınırlıyoruz. Sayfa başlıkları, açıklama metinleri, başlık sıralaması ve okunabilir bağlantı adresleri de tasarımın bir parçası olarak planlanır. Arama motorlarının siteyi rahatça taraması için site haritası dosyasını hazırlıyor, sitenizi arama motorlarının yönetim araçlarına tanıtıyoruz. Görsellere açıklayıcı alternatif metinler yazıyor, renk kontrastını görme güçlüğü yaşayan kullanıcıları da düşünerek ayarlıyoruz. Bu altyapı, ileride yapılacak kapsamlı bir optimizasyon çalışmasına sağlam bir zemin hazırlar. Hız ölçümünü yalnızca yayından önce değil, içerik eklendikçe tekrarlıyoruz; zamanla yüklenen büyük görseller siteyi fark edilmeden yavaşlatabilir. Barındırma paketinin kapasitesini de sitenin beklenen ziyaret yoğunluğuna göre öneriyoruz. Ziyaret istatistiklerini toplayan aracı kuruyor, form gönderimlerini ayrı bir hedef olarak tanımlıyoruz.
Yayına Hazırlık, Düzenli Bakım ve Sizde Kalan Anahtarlar
Siteyi yayına almadan önce iki taraflı bir kontrol turu yapıyoruz. Formlar gerçek e-posta adreslerine deneme mesajı gönderir, tüm bağlantılar tek tek tıklanır, telefon ve tablet görünümleri yeniden gözden geçirilir. Eski bir siteniz varsa yönlendirme listesi devreye alınır ve arama sonuçlarındaki eski adreslerin yeni sayfalara bağlandığı doğrulanır. Güvenlik sertifikası, yedekleme planı ve ziyaret ölçümü çalışır durumda olmadan siteyi açmıyoruz. Yayına geçiş saatini, sitenize en az ziyaretçinin geldiği zaman dilimine göre seçiyoruz. Geçişin ardından arama motorlarının yeni yapıyı hızla taraması için gerekli bildirimleri yapıyoruz. Web tasarım çalışmasının son adımı olarak yönetim panelini size kısa bir eğitimle tanıtıyoruz. Bir sayfaya metin eklemek, fotoğraf değiştirmek ya da duyuru yayımlamak için bize bağımlı kalmamanızı istiyoruz. Eğitimi kayda alıyor, sık yapılan işlemler için ekran görüntülü bir rehber hazırlıyoruz. İlk haftalarda gelen form mesajlarını ve ziyaret verilerini birlikte izliyor, gerekli küçük düzeltmeleri vakit kaybetmeden yapıyoruz.
Bir site yayına alındığı gün tamamlanmış sayılmaz; kullanılan bileşenler güncellenir, içerik eskir, yeni ihtiyaçlar doğar. Bakım hizmetimizde çekirdek ve eklenti güncellemelerini önce yedek alarak yapıyor, ardından sitenin temel işlevlerini yeniden deniyoruz. Düzenli yedekler sunucunun dışında ayrı bir konumda saklanır; böylece barındırma tarafında yaşanan bir sorun verilerinizi de beraberinde götürmez. Güvenlik taramaları, kırık bağlantı kontrolleri ve hız ölçümleri belirli aralıklarla tekrarlanır. Her ay kısa bir notla nelerin yapıldığını ve dikkat edilmesi gereken bir konu olup olmadığını size bildiriyoruz. Kampanya sayfası eklemek, yeni bir hizmeti duyurmak ya da mevsime göre içerik değiştirmek gibi talepleri de bu düzen içinde planlıyoruz. Bir sorun fark ettiğinizde bize hangi kanaldan ulaşacağınız ve talebin nasıl ele alınacağı, bakım anlaşmasında yazılı olarak yer alır. Güncellemeleri, Çanakkale’deki işletmenizin en yoğun saatlerine denk gelmeyecek zamanlarda yapıyor, siteyi kapatmayı gerektiren işleri önceden haber veriyoruz.
Sitenizin sahibi sizsiniz ve bu cümlenin karşılığı teknik ayrıntılarda görünür. Alan adını işletmenizin adına kaydediyor, barındırma hesabının yönetici bilgilerini size teslim ediyoruz. Yönetim panelinde en yetkili kullanıcı sizin hesabınızdır; biz bakım için ayrı bir kullanıcıyla çalışırız. Tasarım dosyaları, kullanılan yazı tiplerinin lisans bilgileri, fotoğraf kaynakları ve karar defteri proje sonunda tek bir klasör halinde size verilir. Kullandığımız ücretli tema ya da eklentilerin lisansları da sizin adınıza kayıtlıdır; bizimle çalışmayı bıraktığınızda da güncellemeleri almaya devam edebilirsiniz. Hangi hesabın hangi e-posta adresine bağlı olduğunu gösteren bir erişim listesi de teslim paketine eklenir. İleride başka bir ekiple çalışmak isterseniz, bu klasör geçişi zahmetsiz hale getirir. Web tasarım hizmetini bir kez satılıp unutulan bir ürün olarak değil, uzun süre birlikte yürütülen bir iş ilişkisi olarak görüyoruz. Yine de bu ilişkinin sizi bağlayan bir zincir değil, dilediğiniz zaman gözden geçirebileceğiniz bir tercih olmasını önemsiyoruz.

Site Hazırlığıyla İlgili Yanıtlar

Sayfa, ziyaretçinin ana sayfayı daha önce okuduğunu varsaymadan konuyu kendi başına açıklayabilmelidir. İşletmenin kim olduğu, sunulan hizmetin sınırları ve ilgili diğer seçeneklere geçiş, kişinin kaybolmadan ilerlemesine yetecek kadar sayfada bulunmalıdır. Kısacası her iç sayfa, bir ziyaretçinin ilk girdiği ekran olabileceği düşünülerek yazılır.
Uygun olduğu durumlarda kapsam bu şekilde belirlenebilir. Önce kullanılan altyapının, sayfa düzeninin ve sorun yaşanan işlemlerin durumu incelenir. Küçük bir düzeltmeyle çözülebilecek bir konu için baştan yeni bir site kurmayı önermeyiz; ancak sorun altyapının kendisindeyse, bunu da gerekçesiyle açıkça söyleriz.
Bir web tasarım teklifinde ürünlerin tanıtımı ile çevrim içi satış birbirinden ayrı ihtiyaçlar olarak ele alınabilir. Ürün adı, özellikleri, görselleri ve varsa teknik belgeleri düzenli bir sayfa yapısıyla sunulabilir; ziyaretçi böylece her ayrıntıya ulaşır ve size doğrudan iletişime geçer. Ödeme almadan da bir ürün, aranan bilgiyi eksiksiz veren bir sayfayla güçlü biçimde tanıtılabilir.
Hayır. Bir sayfanın uzunluğu, anlattığı hizmetin kapsamına ve müşterinin duyduğu bilgi ihtiyacına göre belirlenir. Basit bir başvuru için kısa bir açıklama yeterli olurken, çok sayıda seçeneği ve ayrıntısı olan bir hizmet doğal olarak daha geniş yer ister. Ölçüyü sayfanın konusu belirler, yapay bir eşitlik değil.
Formda istenecek bilgi, talebi değerlendirecek kişinin gerçekten ihtiyaç duyduğu ayrıntıya göre seçilir. Çoğu zaman ilgili hizmet, bir iletişim yolu ve kısa bir açıklama alanı yeterli olur. Baştan çok fazla soru sormak kişinin formu yarıda bırakmasına yol açabileceği için, gereksiz alanları eklemekten kaçınırız.
Geçişten önce hangi dosyaların, içeriklerin ve ayarların korunacağı tek tek belirlenir. Mevcut e-posta düzeni ve alan adı yönetimi de bu sırada incelenir. Kullanılacak yedeğin yayından önce alınması ve eski adreslerin yenilere düzgün bağlanması, geçiş sırasında bir bilginin sessizce kaybolmasını önler.